در نقاشی آبرنگ، گاهی رنگ‌ها بیش از حد روی کاغذ پخش می‌شوند، گاهی کاغذ موج برمی‌دارد و گاهی هم رنگ آن‌طور که انتظار داریم جذب سطح نمی‌شود.
اگر شما هم تجربه مشابهی داشته‌اید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که چه کاغذ یا مقوایی برای نقاشی آبرنگ مناسب است؟ کاغذهای آبرنگ از نظر گرماژ، بافت، جنس الیاف، روش تولید و کیفیت با یکدیگر تفاوت دارند.
در این مقاله قرار است با ویژگی‌های کاغذ مخصوص آبرنگ آشنا شویم و انواع آن را معرفی کنیم و در نهایت بهترین برندهای کاغذ آبرنگ موجود در بازار را بشناسیم.
فهرست مطالب
-
کاغذ مخصوص آبرنگ چه ویژگی‌هایی دارد؟
-
انواع کاغذ و مقوای مخصوص آبرنگ
-
انتخاب کاغذ آبرنگ بر اساس سطح مهارت
-
انتخاب کاغذ آبرنگ بر اساس تکنیک نقاشی
-
بهترین برندهای کاغذ آبرنگ موجود در بازار
-
وسایل مورد نیاز نقاشی آبرنگ
-
کلام آخر
-
سوالات متداول
کاغذ مخصوص آبرنگ چه ویژگی‌هایی دارد؟
کاغذ و مقوا مخصوص آبرنگ باید آب و رنگ را به‌خوبی و کنترل‌شده جذب کند، در برابر خیس‌شدن‌های مکرر مقاوم باشد و تاب برندارد؛ به همین دلیل، کاغذهای ۱۰۰٪ پنبه گزینه مناسبی هستند. گرماژ کاغذ هم اهمیت دارد و بهتر است حداقل ۳۰۰ گرم بر مترمربع باشد؛ چون کاغذهای سبک‌تر بیشتر در اثر رطوبت موج‌دار و تغییر شکل می‌دهند.
اگر می‌خواهید نقاشی‌تان برای سال‌ها سالم و بدون تغییر باقی بماند، کاغذهای بدون اسید (Acid-Free) و با pH خنثی انتخاب مناسب‌تری هستند. این کاغذها که به آن‌ها آرشیوی (Archival) هم گفته می‌شود، در برابر شکنندگی و زرد شدن مقاوم هستند و به ماندگاری نقاشی کمک می‌کنند.
در نهایت، بافت سطح مقوا بر جلوه نهایی نقاشی تأثیر می‌گذارد. مقواهای آبرنگ معمولاً در سه نوع پرس گرم، پرس سرد و زبر تولید می‌شوند؛ انتخاب بین این سه نوع، به سبک نقاشی و تکنیکی که استفاده می‌کنید بستگی دارد.
انواع کاغذ و مقوای مخصوص آبرنگ
برای اینکه بدانید کدام کاغذ یا مقوای آبرنگ، برای شما مناسب‌تر است، قبل از هر چیز باید با انواع کاغذ آبرنگ و تفاوت‌های آن‌ها آشنا شوید. کاغذهای آبرنگ بر اساس شش فاکتور مختلف به شرح زیر دسته‌بندی می‌شوند:
- سطح کیفیت: دانشجویی برای تمرین و حرفه‌ای برای خلق آثار جدی و ماندگار
- گرماژ و الیاف: میزان ضخامت کاغذ و نوع الیاف به‌کاررفته در آن
- آهار کاغذ: کنترل جذب آب و پخش رنگ در الیاف و سطح کاغذ
- رنگ کاغذ: سفید، کرم و رنگ‌های خاص مانند مشکی
- بافت: میزان صافی یا زبری سطح کاغذ(پرس گرم، پرس سرد، راف)
- روش تولید: دست‌ساز، قالبی و ماشینی
- نحوه عرضه: برگ، رول، دفتر، بلوک و تخته آبرنگ
1. سطح کیفیت
کاغذهای مخصوص آبرنگ معمولاً در دو سطح دانشجویی و حرفه‌ای تولید می‌شوند. اگر در ابتدای مسیر هستید و فعلاً قصد تمرین و دست‌ورزی دارید، کاغذهای دانشجویی گزینه‌ای اقتصادی و مناسب هستند. البته باید در نظر داشته باشید که کیفیت و نحوه رفتار رنگ روی این کاغذها با نمونه‌های حرفه‌ای متفاوت است.
اگر با تجربه‌ی این کار هستید و قصد کشیدن آثار جدی و نمایشگاهی را دارید، بهتر است سراغ کاغذهای حرفه‌ای بروید. در این میان، کاغذهای بدون اسید و آرشیوی انتخاب مناسب‌تر وبادوام‌تری هستند.
2. گرماژ و الیاف کاغذ
برای تکنیک‌هایی مانند خیس در خیس، بهتر است کاغذی با گرماژ ۳۰۰ گرم بر مترمربع یا بیشتر انتخاب کنید. کاغذهای گرماژ بالا، در برابر آب مقاومت بیشتری دارند و کمتر تاب برمی‌دارند اما کاغذهای سبک‌تر بایستی روی سطح کار کشیده و ثابت شوند.
از طرف دیگر، جنس الیاف کاغذ نیز روی کیفیت آن تأثیر زیادی دارد. کاغذهای آبرنگ می‌توانند از پنبه یا سایر الیاف سلولزی ساخته شوند. کاغذهای ۱۰۰٪ پنبه معمولاً کیفیت و مقاومت بالاتری دارند و برای کارهای حرفه‌ای و تکنیک‌های مرطوب مناسب‌تر هستند.
اما کاغذهای ارزان‌تر، از خمیر چوب یا ترکیبی از پنبه و سایر الیاف سلولزی ساخته می‌شوند. این کاغذها برای افراد مبتدی، تمرین و کارهای روزمره گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه‌تر هستند.
3. آهار کاغذ
آهار ماده‌ای است که به کنترل نفوذ آب، رنگ و جوهر به الیاف کاغذ کمک می‌کند. این ماده ممکن است درون خمیر کاغذ، روی سطح آن یا در هر دو بخش وجود داشته باشد.
در کاغذ آبرنگ، آهار بر سرعت جذب آب، میزان پخش‌شدن رنگ، کنترل لبه‌ها و امکان اصلاح یا برداشتن رنگ تأثیر می‌گذارد. برای مثال، اگر آب خیلی سریع جذب الیاف شود، رنگ نیز ممکن است زودتر پخش شود؛ اما با وجود آهار؛ جذب رنگ کنترل می‌شود.
نکته مهم: جذب بیشتر یا کمتر به‌تنهایی نشانه کیفیت کاغذ نیست؛ مهم این است که آهار چگونه رفتار آب و رنگ را کنترل می‌کند و آیا با تکنیک نقاشی شما سازگار است یا نه.
4. رنگ کاغذ
کاغذهای آبرنگ معمولاً در طیف‌های مختلف سفید و کرم تولید می‌شوند. رنگ نهایی کاغذ به مواد اولیه و ترکیبات به‌کاررفته و همچنین برند تولیدکننده بستگی دارد؛ بنابراین ممکن است دو کاغذ با رنگ ظاهراً سفید، تفاوت جزئی در تناژ داشته باشند.
البته کاغذ آبرنگ فقط به رنگ‌های سفید و کرم محدود نمی‌شود. برای مثال، کاغذهای ۱۰۰٪ کتان مشکی نیز در بازار وجود دارند که زمینه‌ای جذاب برای نمایش رنگ‌های صدفی و متالیک ایجاد می‌کنند.
5. بافت کاغذ
انتخاب بافت کاغذ آبرنگ تا حد زیادی به سبک نقاشی و ترجیح شخصی شما بستگی دارد. کاغذهای آبرنگ معمولاً در سه نوع پرس گرم(Hot Press)، پرس سرد(Cold Press) و زبر(Rough) تولید می‌شوند و هرکدام جلوه متفاوتی به نقاشی می‌دهند.
کاغذ پرس گرم سطحی بسیار صافتر و کم‌دانه‌تر دارد و برای نقاشی‌های ظریف و پرجزئیات، خطوط دقیق، تصویرسازی و ترکیب با قلم مناسب است. با این حال، به دلیل سطح صافتر، کنترل آب و رنگ روی آن دشوارتر است.
کاغذ پرس سرد، بافت دانه‌متوسط و همه‌کاره دارد و برای طیف گسترده‌ای از تکنیک‌های آبرنگ مناسب است. این نوع کاغذ هم برای نقاشی‌های ظریف و هم تکنیک‌هایی مانند خیس در خیس محدود، کاربرد دارد و به همین دلیل یکی از محبوب‌ترین و پرکاربردترین گزینه‌ها برای هنرجویان و هنرمندان است.
کاغذ زبر (راف) بافت و برجستگی بیشتری نسبت به پرس سرد دارد و دانه‌برجسته و بافت ساز است. این نوع کاغذ برای تکنیک‌های خیس در خیس، جلوه‌های بافت‌دار و استفاده از آب و رنگ زیاد مناسب است.
6. روش تولید کاغذ آبرنگ
کاغذ آبرنگ از نظر روش تولید به سه گروه دست‌ساز، قالبی و ماشینی تقسیم می‌شود.
کاغذهای دست‌ساز معمولاً در رده کیفی حرفه‌ای قرار می‌گیرند و بافت طبیعی و ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند. یکی از ویژگی‌های این نوع کاغذ این است که معمولاً هر دو طرف آن قابل استفاده است.
کاغذهای قالبی نیز کیفیت بالایی دارند و از نظر ویژگی‌های کیفی فاصله چندانی با کاغذهای دست‌ساز ندارند. این کاغذها معمولاً دوام خوبی دارند و برای استفاده از آب و رنگ در چند لایه مناسب هستند.
در مقابل، کاغذهای ماشینی معمولاً قیمت اقتصادی‌تری دارند و گزینه مناسبی برای تمرین و استفاده روزمره هستند. البته برخی از آن‌ها هنگام خیس شدن بیشتر مستعد تاب برداشتن یا تغییر شکل هستند.
7. شکل و فرم عرضه کاغذ آبرنگ
در نهایت برای خرید کاغذ آبرنگ می‌توانید شکل‌های مختلف و متناسب با نیاز خود را تهیه کنید؛ از برگ و رول گرفته تا دفتر، بلوک و تخته آبرنگ.
برگ و رول کاغذ آبرنگ:
کاغذهای آبرنگ به‌صورت برگ تکی یا بسته‌های چندتایی عرضه می‌شوند.
همچنین امکان خرید کاغذ به شکل رول نیز وجود دارد که برای هنرمندانی که مصرف بالایی دارند در بلندمدت اقتصادی‌تر است.
دفتر آبرنگ:
دفتر آبرنگ گزینه‌ای مناسب برای شروع کار، تمرین و نقاشی در سفر است. این دفترها در اندازه‌ها، گرماژ و بافت‌های مختلف مانند پرس گرم، پرس سرد و زبر و با الیاف پنبه‌ای یا ترکیبی عرضه می‌شوند. بنابراین می‌توانید با توجه به سطح مهارت و تکنیکی که استفاده می‌کنید، گزینه موردنظر خود را انتخاب کنید.
بلوک آبرنگ:
بلوک آبرنگ از چند برگ کاغذ تشکیل شده که از چهار طرف با چسب به یکدیگر متصل شده‌اند. این ساختار باعث می‌شود کاغذ هنگام نقاشی ثبات بیشتری داشته باشد و در بسیاری از موارد نیازی به ثابت‌کردن یا شاسی‌کشی جداگانه نداشته باشد. نقاشی را روی برگ بالایی انجام می‌دهید و پس از پایان کار، آن را جدا می‌کنید تا به برگ بعدی برسید. بلوک‌های آبرنگ معمولاً در بافت‌های پرس سرد و زبر عرضه می‌شوند و برای نقاشی در سفر نیز گزینه‌ای کاربردی هستند.
تخته یا پنل آبرنگ:
تخته‌های آبرنگ یا پنل‌های آبرنگ نیز گزینه‌ای کاربردی برای نقاشی هستند. در این محصولات، یک کاغذ مخصوص آبرنگ روی یک تخته محکم چسبانده شده است و سطحی آماده برای نقاشی در اختیار شما قرار می‌دهد. هنگام خرید تخته آبرنگ نیز بهتر است به نوع، گرماژ، الیاف و بافت کاغذی که در ساخت آن استفاده شده توجه کنید.
انتخاب کاغذ آبرنگ بر اساس سطح مهارت
برای انتخاب کاغذ آبرنگ مناسب، بهتر است سطح مهارت و نوع کارتان را در نظر بگیرید؛ در ادامه، گزینه‌های مناسب برای هر سطح را بررسی می‌کنیم:
- سطح تمرینی و مبتدی: اگر تازه آبرنگ را شروع کرده‌اید، مقوای آبرنگ سلولزی و اقتصادی با وزن ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم و بافت متوسط (پرس سرد) برای شما مناسب است. با این کاغذ می‌توانید قلم‌گیری، لکه‌گذاری، شست‌وشوی محدود و تکنیک‌های کم‌آب را تمرین کنید.
- سطح نیمه‌حرفه‌ای و کاربرد عمومی: اگر کمی تجربه دارید و دوست دارید تکنیک‌های متنوع‌تری را امتحان کنید، بهتر است سراغ مقوای آبرنگ ۳۰۰ گرمی با آهار مناسب و سطح مقاوم بروید. این مقوا می‌تواند سلولزی مرغوب، ترکیبی از پنبه و سلولز یا پنبه‌ای باشد. انتخاب بین این گزینه‌ها به بودجه و نوع نقاشی شما بستگی دارد. چنین کاغذی برای نقاشی منظره، اسکیس شهری، واش‌های کنترل‌شده، خیس‌درخیس محدود و لایه‌گذاری متوسط انتخاب خوبی است.
- سطح حرفه‌ای و اجرای اثر نهایی: اگر می‌خواهید اثری نهایی خلق کنید یا با آب زیاد، لایه‌های متعدد و اصلاح رنگ سروکار دارید، کاغذ آبرنگ ۱۰۰٪ پنبه با وزن ۳۰۰ گرم یا بیشتر انتخاب مناسب‌تری است. این کاغذ برای واش‌های گسترده، تکنیک خیس‌درخیس و لایه‌گذاری چندمرحله‌ای عملکرد خوبی دارد. بافت آن را هم می‌توانید با توجه به سبک نقاشی‌تان انتخاب کنید؛ مثلاً بافت صاف برای جزئیات ظریف یا بافت زبر برای ایجاد جلوه‌های بافت‌دار.
انتخاب کاغذ آبرنگ بر اساس تکنیک نقاشی
بعد از مشخص کردن تکنیک نقاشی‌تان با کمک جدول زیر می‌توانید کاغذ مناسب آبرنگ را انتخاب کنید:
|
کاربرد یا تکنیک |
ویژگی مورد نیاز |
نوع کاغذ پیشنهادی |
|
ترکیب قلم و اسکیس شهری |
خشک‌شدن قابل‌کنترل، حمل آسان و تکنیک‌های کم‌آب |
کاغذ سلولزی مرغوب یا ترکیبی با وزن ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم و بافت متوسط (Cold Press) |
|
جزئیات، نگارگری و تصویرسازی گیاه‌شناسی |
سطح صافتر برای اجرای خطوط دقیق و کنترل بهتر لبه‌های رنگ |
Hot Press یا سطح صاف تخصصی، ترجیحا کاغذ پنبه‌ای برای آثار نهایی |
|
منظره و بافت‌سازی |
ایجاد بافت‌های قابل‌مشاهده و استفاده از تکنیک قلم خشک |
Cold Press برای کاربرد عمومی و Rough برای بافت آشکار و قلم خشک |
|
تکنیک خیس‌درخیس و واش‌های گسترده |
پخش یکنواخت رنگ و تحمل آب زیاد و کمتر تاب برداشتن |
کاغذ ۳۰۰ گرمی با آهار مناسب و سطح مقاوم، ترجیحاً پنبه‌ای یا ترکیبی قوی و برای آثار بزرگ گرماژ بیشتر از ۳۰۰ |
|
لایه‌گذاری و تکنیک گلیزینگ (Glazing) |
مناسب برای اجرای لایه‌های متعدد و کاهش پرزدهی یا برداشته‌شدن ناخواسته رنگ قبلی |
کاغذ ۳۰۰ گرم پنبه‌ای باکیفیت با آهار مناسب و سطح مقاوم |
|
قلم خشک |
بافت دانه‌دار برای نشستن رنگ روی برجستگی‌ها |
کاغذ Cold Press یا Rough؛ سطح صاف جلوه این تکنیک را کم می‌کند. |
|
برداشتن رنگ و اصلاح مکرر |
آهار مناسب و سطح مقاوم به سایش |
مدل تخصصی مرغوب، ترجیحا پنبه‌ای |
بهترین برندهای کاغذ آبرنگ موجود در بازار
در ادامه، تعدادی از برندهای مطرح و محبوب کاغذ آبرنگ را معرفی کرده‌ایم تا انتخاب کاغذ مناسب برایتان ساده‌تر شود. تمامی این برندها با تضمین اصالت و کیفیت کالا در فروشگاه اینترنتی عالم‌زاده موجود است.
آرچ:
برندی حرفه‌ای با کاغذهای ۱۰۰٪ پنبه در سه نوع پرس گرم، پرس سرد و زبر. این کاغذها کیفیت بالایی دارند و برای خلق آثار ماندگار و اجرای تکنیک‌های متنوع آبرنگ مناسب‌اند.
فابریانو:
کاغذهای آبرنگ این برند در بافت‌های پرس گرم، پرس سرد، زبر و نرم عرضه می‌شوند. برخی سری‌های آن ۱۰۰٪ پنبه، بدون اسید و مقاوم‌اند و علاوه بر آبرنگ، برای گواش، اکریلیک و دیگر تکنیک‌های خیس نیز کاربرد دارند.
هانیموله:
برندی حرفه‌ای با کاغذهای آبرنگ در بافت‌های پرس گرم، پرس سرد و زبر. کاغذهای ۱۰۰٪ پنبه این برند، با سطح مقاوم و ویژگی‌های مناسب برای نگهداری طولانی‌مدت آثار، انتخابی برای هنرمندان حرفه‌ای هستند.
کانسون:
گزینه‌ای مناسب برای تمرین، آموزش و استفاده روزمره، به‌ویژه در رده دانشجویی. برخی کاغذهای آبرنگ این برند با وزن ۳۰۰ گرم و بدون اسید تولید می‌شوند و برای تمرین تکنیک‌های آبرنگ کاربرد دارند.
بائوهانگ:
این برند هم سری‌های حرفه‌ای و هم محصولات مناسب هنرجویان دارد. سری‌های حرفه‌ای آن با کاغذ ۱۰۰٪ پنبه و در بافت‌های پرس گرم، پرس سرد و زبر عرضه می‌شوند. سری آکادمی نیز برای هنرجویانی مناسب است که به دنبال کاغذی ۱۰۰٪ پنبه برای تمرین هستند.
فاوینی:
برندی با محصولات متنوع از رده دانشجویی تا حرفه‌ای که برخی کاغذهای آن برای تکنیک‌های خیس در خیس مناسب‌اند. ترکیب الیاف به سری محصول بستگی دارد؛ برای مثال، برخی مدل‌ها ۲۰٪ پنبه و سری اکو ۲۵٪ پنبه بازیافتی دارند. برخی محصولات نیز بدون اسید هستند.
شولرز هامر:
این برند کاغذهایی برای تمرین، طراحی و اجرای تکنیک‌های آبرنگ عرضه می‌کند. محصولات آن از نظر بافت و کیفیت متنوع‌اند و در برخی سری‌ها، کاغذ ۱۰۰٪ پنبه، بدون اسید و مقاوم نیز در دسترس است.
واترکالریست:
برندی با کاغذ آبرنگ دست‌ساز، ۱۰۰٪ کتان و وزن ۳۰۰ گرم که در بافت‌های پرس سرد و زبر عرضه می‌شود. این کاغذ برای آبرنگ، تکنیک خیس در خیس و آب‌مرکب مناسب است.
مونمارت:
این برند گزینه‌های متنوعی برای هنرجویان و هنرمندان دارد. کاغذهای معمولی آن بسته به سری، وزنی حدود ۱۸۰ تا ۳۰۰ گرم دارند و محصولات پنبه‌ای حرفه‌ای آن با وزن ۳۰۰ گرم عرضه می‌شوند. بنابراین، هنگام انتخاب باید به سری محصول و ترکیب الیاف آن توجه کرد.
وینزور:
کاغذهای آبرنگ این برند در رده‌های مختلف و با بافت‌های متفاوت، از جمله پرس سرد، عرضه می‌شوند. تنوع محصولات آن امکان انتخاب کاغذ متناسب با سطح مهارت، نوع تکنیک و نیاز هنرمند را فراهم می‌کند.
برای تهیه دفتر آبرنگ نیز می‌توانید از برندهای معتبر و شناخته‌شده ایرانی مانند: برند عالم‌زاده، آرمان، سخن، کالج و اتود استفاده کنید، که بیشتر مناسب استفاده دانش‌آموزی و تمرینی هستند.
وسایل مورد نیاز نقاشی آبرنگ
حالا که کاغذ مناسب آبرنگ را می‌شناسید، وقتش رسیده سراغ بقیه وسایل مورد نیازتان بروید. برای اینکه بدانید برای شروع نقاشی آبرنگ به چه ابزارهایی نیاز دارید و کدام وسایل کاربردی‌ترند، پیشنهاد می‌کنیم سری هم به مقاله بسیار جامع «وسایل مورد نیاز نقاشی آبرنگ» بزنید.
کلام اخر
در نهایت انتخاب کاغذ آبرنگ به تکنیک مورد استفاده شما و نوع نقاشی، میزان مهارت و بودجه شما بستگی دارد. برای بیشتر هنرجویان کاغذ 300 گرم با بافت پرس سرد انتخابی خوب و همه کاره است.
برای کشیدن آثار حرفه‌ای نیز کاغذ ۱۰۰٪ پنبه دست ساز، بدون اسید و آرشیوی بهترین انتخاب خواهد بود.
با این توضیحات، اگر برای انتخاب کاغذ مناسب نیاز به راهنمایی بیشتری دارید، همین حالا با کارشناسان ما تماس بگیرید.
سوالات متداول
- بهترین گرماژ مقوای آبرنگ چیست؟
وزن۳۰۰ گرم بر مترمربع انتخابی استاندارد و کاربردی است.
- مقوای آبرنگ ۱۰۰٪ پنبه چه مزیتی دارد؟
الیاف پنبه جذب آب و رنگ را بهتر کنترل می‌کنند، دوام بیشتری دارند و برای تکنیک خیس در خیس گزینه مناسبی هستند.
- کلد پرس بهتر است یا هات پرس؟
هیچ‌کدام مطلقاً بهتر نیستند؛ کلد پرس برای بیشتر تکنیک‌های آبرنگ کاربردی است، درحالی‌که هات پرس، سطحی صافتر و مناسب نقاشی جزئیات ظریف ایجاد می‌کند.
- برای شروع آبرنگ چه مقوایی بخریم؟
کاغذ با بافت پرس سرد برای شروع بهترین انتخاب است و می‌توانید از کاغذهای ارزان‌تر و سبک‌تر استفاده کنید فقط باید با نوار چسب آن را روی شاسی بکشید و ثابت کنید.
- آیا مقوای آبرنگ نیاز به شاسی‌کشی(کشیدن و ثابت کردن) دارد؟
اگر گرماژ کاغذ بالا باشد معمولاً نیاز به شاسی‌کشی ندارد، اما برای کاغذهای سبک‌تر، شاسی‌کشی می‌تواند از موج‌دار شدن آن جلوگیری کند.
