جسو و پرایمر
خرید جسو و پرایمر
جسو و پرایمر هر دو برای آمادهسازی سطح، قبل از رنگآمیزی به کار میروند و در واقع جسو نوعی پرایمر محسوب میشود. وظیفه اصلی پرایمر، ایجاد سطحی یکنواخت و یکدست، افزایش چسبندگی رنگ و جلوگیری از نفوذ رطوبت یا روغن به عمق سطح مورد نظر است. همچنین مانع از جذب بیش از حد رنگ توسط سطوح جاذب مانند چوب، سفال یا گچ شده و سایر متریال شده و در نهایت باعث افزایش ماندگاری اثر هنری میشود. پرایمرها میتوانند شفاف(بیرنگ)، سفید یا رنگی باشند. در کنار پرایمر و جسو، انواع مدیوم نیز برای آمادهسازی، تغییر ویژگیهای رنگ و ایجاد جلوههای مختلف در نقاشی و کارهای هنری مورد استفاده قرار میگیرند.
جسو شناختهشدهترین نوع پرایمر تخصصی است که بهطور ویژه برای آمادهسازی بوم نقاشی، مقوا و پنلهای هنری طراحی شده است. تفاوت جسو با پرایمرهای عمومی در وجود ترکیباتی مانند کربنات کلسیم است که باعث ایجاد زبری کنترلشدهای به نام «Tooth» روی سطح میشود. این زبری باعث میشود رنگ (بهویژه اکریلیک و روغن) بهتر به سطح بچسبد و از روی آن سر نخورد؛ در حالی که پرایمرهای عمومی ممکن است سطحی بیش از حد صیقلی برای کارهای هنری ظریف ایجاد کنند. جسو معمولاً به رنگ سفید تولید میشود، اما انواع مشکی، خاکستری و شفاف(بی رنگ) آن نیز در بازار موجود است.
قیمت جسو و پرایمر
قیمت جسو و پرایمر عمدتا تحت تأثیر عواملی همچون اعتبار برند و استانداردهای کیفی تولیدکننده، خلوص و کیفیت مواد اولیه و حجم محصول است. از طرفی جسوهای تخصصی با کاربردهای خاص (مانند جسوهای سنبادهخور، شفاف یا فرمولاسیونهای مخصوص مرمت) به دلیل فرآیند تولید پیچیدهتر، نسبت به پرایمرهای عمومی قیمت بالاتری دارند. علاوه بر این، هزینههای مربوط به واردات و نوسانات نرخ ارز نیز نقش موثری در تعیین قیمت جسو و پرایمر دارند.
انواع جسو و پرایمر
طبقهبندی دقیق انواع جسو و پرایمر به شرح زیر است:
الف) دستهبندی جسوها
- جسوی سنتی (Traditional Gesso): ترکیبی از چسب پوست حیوان و گچ (Gypsum) است و ساختاری بسیار سخت، متخلخل، شکننده و جذب رنگ بالایی دارد. مناسب پنلهای چوبی و تمپرا است و برای بومهای پارچهای مناسب نیست. همچنین این نوع جسو در مرمت آثار هنری و تکنیکهای کلاسیک کاربرد دارد.
- جسوی مدرن یا اکریلیک (Acrylic Gesso): بیشتر جسوهای موجود در بازار از این نوع هستند. جسوی مدرن شامل پلیمر اکریلیک، دیاکسید تیتانیوم و کربنات کلسیم و افزودنیهای ضد ترک و پایدارکننده است. از جمله ویژگیهای آن: انعطافپذیری، مقاومت در برابر رطوبت و خشک شدن سریع است. جسوی اکریلیک برای بوم پارچهای، رنگ روغن و رنگ اکریلیک مناسب است.
- جسوی شفاف (Clear Gesso): در کارهای میکسمدیا و کلاژ و همچنین برای حفظ بافت چوب یا طرح کاغذ کاربرد دارد.
- جسوی مشکی (Black Gesso): برای نقاشیهای تیره، ایجاد کنتراست و تکنیکهای مدرن استفاده میشود.
- جسوی رنگی (Colored Gesso): به منظور کاهش مصرف رنگ اصلی و افزایش سرعت اجرا و ایجاد رنگ زمینه استفاده میشود.
- جسوی سنبادهخور (Sandable Gesso): دارای قابلیت سنبادهکاری بالا و مناسب تکنیکهای هایپررئال و ایربراش است.
ب) دستهبندی پرایمرها
- Acrylic Primer: پرایمر پایه آب و انعطافپذیر؛ مناسب برای بوم، چوب، MDF، مقوا و سازگار با رنگ اکریلیک و روغن است.
- Oil Primer: پرایمر پایه روغنی؛ سطحی نرمتر و جذب کمتر ایجاد میکند و باعث درخشش بیشتر رنگها میشود. این نوع پرایمر هرگز برای رنگ اکریلیک نباید استفاده شود (اکریلیک روی لایه روغنی اجرا نمیشود).
- Absorbent Ground: پرایمر مخصوص آبرنگ و گواش که سطحی بسیار جاذب ایجاد میکند.
مهم ترین نکات در زمان خرید جسو و پرایمر
هنگام خرید انواع پرایمر بایستی موارد زیر را در نظر داشته باشید:
- انتخاب نوع پرایمر یا جسو باید بر اساس جنس سطح، نوع رنگ (اکریلیک، رنگ روغن و...) و ویژگی سطح موردنظر (میزان جذب، زبری و انعطافپذیری) انجام شود تا بهترین چسبندگی، دوام و جلوهی بصری حاصل گردد.
- برای بسترهایی مانند بوم پارچهای، حتما از جسوهای انعطافپذیر (مانند جسوی اکریلیک) استفاده کنید تا در بلندمدت دچار ترکخوردگی نشود.
- غلظت جسو هنگام اجرا بسیار مهم است. جسوی خیلی رقیق باعث باقی ماندن رد قلممو و جسوی خیلی غلیظ باعث ایجاد برآمدگی روی سطح میشود. به این نکته توجه داشته باشید که جسوهای پایه آب (مانند جسوی اکریلیک) قابلیت رقیقسازی با آب را دارند.
- هنگام اجرا ابتدا سطح را کاملا تمیز کنید و سپس لایههای جسو را به صورت ضربدری اعمال کنید (لایه دوم عمود بر لایه اول) تا رد قلممو حذف شود و ابزارها را بلافاصله پس از استفاده با آب گرم و صابون بشویید.
- جسوهای اکریلیک نباید یخ بزنند؛ دمای نگهداری باید بالای ۱۰ درجه سانتیگراد باشد.
بهترین مارک های جسو و پرایمر
برندهای معتبر و شناختهشدهای که عرضهکننده انواع جسو و پرایمر هستند، به شرح زیر دستهبندی میشوند:
برندهای خارجی: گلدن، لیکوئیتکس ، وینزور و نیوتن ( سری گالریا)، آمستردام ، سنلیه، اشمینگ، پ ب ا، دالر رونی و سنت پترزبورگ.
برندهای داخلی: رپین، وستا، پارلا، ویونا و فلورانس.