رنگ اکریلیک بر پایه آب است و به راحتی در آب حل می‌شود و به سرعت نیز خشک می‌شود. تجربه‌ی کار با این رنگ، از آن دست لذت‌هایی است که حتی با یک بار تجربه کردن، شیرینی و شور و شوق آن لحظات در ذهن شما ماندگار می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین مزایای اکریلیک، قابلیت اجرا بر روی سطوح مختلف مثل بوم، چوب، پارچه، سنگ و… است که محدودیت را از میان برداشته و دست شما را برای خلاقیت و تنوع باز می‌گذاردد. در این مقاله، قرار است به بررسی کامل وسایل نقاشی اکریلیک بپردازیم و برندهای معتبر و اقتصادی رنگ اکریلیک، قلمو، وارنیش و مدیوم را معرفی کنیم. پس اگر تازه قصد شروع این مسیر را دارید، این مطلب را از دست ندهید. 

فهرست مطالب:

لیست کامل وسایل نقاشی اکریلیک 

کدام برند رنگ اکریلیک ارزش خرید دارد؟ (معرفی بهترین مارک‌های بازار) 

بهترین برندهای قلمو در بازار ایران

برای شروع چه مدیوم و وارنیشی بخریم؟ (معرفی مارک‌های معتبر و کاربردی) 

کلام آخر

سوالات متداول

لیست کامل وسایل نقاشی اکریلیک

شما می‌توانید با تهیه رنگ اکریلیک، مدیوم اکریلیک، قلمو، بوم نقاشی، وارنیش(برای تثبیت نقاشی)، اسپری آب و یک ظرف آب ساده، به‌راحتی نقاشی با این تکنیک محبوب را شروع کنید.

حتی خرید پالت رنگ هم در ابتدای راه ضروری نیست و می‌توانید از جایگزین‌های خانگی (مانند ظروف یک‌بارمصرف یا بشقاب چینی) استفاده کنید. ابزارهایی مثل سه‌پایه نقاشی، کاردک و پالت‌های تخصصی نیز جزو موارد تکمیلی هستند که می‌توانید پس از کسب تجربه و تصمیم قطعی برای ادامه این مسیر هنری، آن‌ها را تهیه نمایید.

در ادامه، تمامی تجهیزات لازم برای شروع کار با رنگ اکریلیک را با هم بررسی می‌کنیم. با شناخت این وسایل، می‌توانید انواع سبک‌ها و تکنیک‌های مختلف اکریلیک را با تسلط کامل اجرا کنید.

1. رنگ اکریلیک 

انتخاب از میان تنوع جذاب رنگ‌های اکریلیک کار دشواری است؛ اما پیشنهاد می‌کنم برای شروع، به‌جای خرید ده‌ها رنگ مختلف، ۵ رنگ اصلی (یک قرمز، یک زرد، یک آبی، به‌همراه سفید و سیاه) را تهیه کنید. با ترکیب این رنگ‌ها می‌توانید مابقی رنگ‌ها را به‌دست آورید؛ یا اینکه ست‌های متنوع ۶ یا ۸ رنگ و بیشتر بخرید. . این بخش، مهم‌ترین بخش از وسایل نقاشی رنگ اکریلیک شماست. لازم به ذکر است برخی رنگ‌ها در قوطی‌های پلاستیکی به‌صورت تکی عرضه می‌شوند که معمولاً نسبت به رنگ‌های موجود در ست‌ها و مجموعه‌ها، رقیق‌تر هستند.

رنگ‌های اکریلیک عموماً در دو سطح مبتدی و حرفه‌ای عرضه می‌شوند: Student Grade  و Artist.

رنگ‌های اکریلیک حرفه‌ای (Artist/Professional) دارای پیگمنت‌های قوی، بافت و قوام بسیار خوب و قابلیت ترکیب بی‌نقص هستند و برای هنرمندان حرفه‌ای مناسب‌اند.

رنگ‌های اکریلیک مبتدی (Student) غلظت و میزان رنگدانه‌ی کمتری نسبت به نوع حرفه‌ای دارند، اما همچنان از کیفیت قابل‌قبول و ترکیب‌پذیری مناسبی برخوردارند که برای هنرجویان و هنرآموزان گزینه‌ای ایده‌آل محسوب می‌شوند.

برخی رنگ‌های اکریلیک «مولتی‌سرفیس» هستند؛ برای مثال برند ترکیه‌ای و اقتصادی ریچ (Rich) سری محبوب مولتی‌سرفیس را تولید می‌کند که انتخابی کاربردی در میان وسایل نقاشی رنگ اکریلیک به شمار می‌رود.

2. مدیوم‌ رنگ اکریلیک 

مدیوم‌های رنگ اکریلیک یکی دیگر از وسایل نقاشی اکریلیک به حساب می‌آیند و بسیار متنوع هستند؛ برای شروع کار، دو نوع مدیوم پرکاربرد را پیشنهاد می‌کنم:

۱. مدیوم‌های رقیق‌کننده: (مانند ریتاردر، ایمپروور و تینر اکریلیک).

استفاده از «ریتاردر» (Retarder) بسیار مهم است؛ زیرا علاوه بر رقیق کردن رنگ، سرعت خشک شدن آن را نیز کاهش می‌دهد. از آنجایی که سرعت خشک شدن رنگ اکریلیک بسیار بالاست و هنرمند باید با سرعت عمل بالا کار کند، ریتاردر به شما زمان بیشتری برای کار روی بوم می‌دهد.

۲. مدیوم پورینگ (Pouring Medium): این مدیوم برای تکنیک‌های انتزاعی (آبستره) بسیار پرکاربرد است. استفاده از آن باعث می‌شود رنگ‌ها هنگام ترکیب، با هم تداخل پیدا نکنند. همچنین برای افزایش سیالیت یا روان کردن رنگ، از این مدیوم استفاده می‌شود.

علاوه بر این، مدیوم‌های مات، براق و ساتین (نیمه‌براق) نیز وجود دارند که همان‌طور که از نامشان پیداست، جلوه و درخشندگی نهایی رنگ را تغییر می‌دهند. همچنین مدیوم گلیز (Glaze) نیز برای ایجاد لایه‌های شفاف و لعاب‌دار کاربرد دارد.

3. قلمو 

یکی از مهم‌ترین وسایل نقاشی اکریلیک قلمو نقاشی است که نقشی تعیین‌کننده‌ای در کیفیت اثر شما دارد. این قلموها بیشترین کاربرد را دارند:

قلموی زمینه: برای پوشاندن سطح، به قلموی زمینه نیاز دارید. قلموهای سرتختِ پهن را انتخاب کنید که با توجه به وسعت سطح نقاشی، سایزهای ۳۰، ۳۵ یا ۴۰ مناسب هستند.

قلموی سرتخت: برای اجرای تکنیک‌های مختلف و پوشاندن رنگ در سطوح مختلف کاربرد دارد.

قلموی فیلبرت (که گاهی به آن قلموی زبان‌گربه هم می‌گویند): این قلمو از قلموهای پرکاربرد است؛ زیرا ترکیبی از قلموی سرگرد و سرتخت است. برای ترکیب کردن، محو کردن، ایجاد لبه‌های گرد و نرم، و کشیدن گلبرگ‌ها کاربرد دارد.

قلموی سرگرد: برای دورگیری، ایجاد نقاط، ظریف‌کاری‌ها و پر کردن فضا کاربرد دارد. این قلموها به سمت نوک، باریک می‌شوند.

نکته مهم در انتخاب الیاف:

قلموها از الیاف طبیعی یا مصنوعی ساخته می‌شوند. با توجه به ماهیت شیمیایی رنگ اکریلیک، پیشنهاد می‌شود قلموهایی با الیاف مصنوعی (مانند تاکلون) را به سبد وسایل نقاشی اکریلیک خود اضافه کنید؛ چرا که الیاف طبیعی در برابر مواد شیمیایی اکریلیک دوام کمتری دارند و زودتر آسیب می‌بینند.

شما می‌توانید تمامی این قلموها را با ضمانت کیفیت و اصالت کالا، از فروشگاه اینترنتی عالم‌زاده تهیه کنید. 

4. پالت رنگ اکریلیک

با توجه به تنوع جنس‌ها، پالت‌های رنگ متعددی برای استفاده در نقاشی اکریلیک وجود دارند.

پالت‌های پلاستیکی (مدل تخم‌مرغی): اگر به دنبال گزینه‌ای اقتصادی، بادوام و با قابلیت شستشوی آسان هستید، پالت‌های پلاستیکی بهترین انتخاب برای شروع هستند.

پالت‌های سرامیکی: برای کسانی که به دنبال تجربه لذت‌بخش‌تر و حرفه‌ای‌تر هستند، پالت‌های سرامیکی با طرح‌ها و ظرافت‌های متنوع، علاوه بر کاربرد بالا، جلوه‌ای هنری به میز کار شما می‌بخشند.

پالت‌های یک‌بار مصرف (کاغذی): این پالت‌ها برای زمانی که فرصت شستشو ندارید، بسیار کاربردی هستند. با این حال، اگر به حفظ محیط زیست اهمیت می‌دهید، توصیه می‌کنیم به‌جای استفاده از کالاهای مصرفی که منجر به تولید زباله می‌شوند، به سراغ گزینه‌های پایدارتر بروید.

پالت‌های چوبی: استفاده از پالت چوبی نیز امکان‌پذیر است، اما دقت کنید که چوب به‌راحتی رنگ را به خود جذب می‌کند. برای جلوگیری از این مشکل، حتماً سطح پالت چوبی را با وارنیش یا جسوی اکریلیک پوشش داده و اجازه دهید کاملاً خشک شود.

نوعی پالت مخصوص رنگ اکریلیک به نام «پالت خیس» (Wet Palette) وجود دارد که فرآیند خشک شدن رنگ را کنترل می‌کند؛ هرچند در حال حاضر دسترسی به این محصول در بازار ایران محدود است.

نکته مهم محیط زیستی: برای احترام به محیط‌زیست، از ریختن مستقیم آب رنگ اکریلیک، به سینک ظرفشویی خودداری کنید تا از ورود ذرات پلاستیکی و مواد شیمیایی به سیستم‌های آب و فاضلاب و آلوده شدن آن‌ها جلوگیری شود. (بهتر است ابتدا رنگ‌های باقی‌مانده روی قلمو یا پالت را در ظرفی جداگانه با دستمال پاک کنید). 

5. بوم نقاشی

رنگ اکریلیک به خاطر خاصیت چسبندگی بالایی که دارد، روی سطوح مختلفی از جمله بوم، پارچه، سنگ، چوب و… قابل استفاده است. برای نقاشی روی بوم، می‌توانید از انواع مختلف بوم استفاده کنید که هرکدام ویژگی‌ها و کارکرد خاص خود را دارند. با این حال، بهترین گزینه برای شروع، «بوم نقاشی آماده» است؛ چرا که دیگر درگیر زیرسازی، آماده‌سازی سطح پارچه و ساخت چهارچوب برای آن نمی‌شوید.

پنل بوم فشرده نیز بسیار سبک و محکم است. این پنل از یک مقوای سخت ساخته شده که با پارچه‌ی بوم روکش شده است و برای رنگ اکریلیک گزینه‌ی بسیار خوبی است. 

بوم‌های دفترچه‌ای و رول پارچه‌ی بوم، چهارچوب و کلاف ندارند و آماده‌سازی و کار با آن‌ها برای ابتدای کار ممکن است دشوار باشد.

6. تخته‌شاسی یا سه‌پایه‌ی نقاشی

داشتن سه‌پایه نقاشی یا تخته‌شاسی یک ضرورت قطعی نیست. اگر ترجیح می‌دهید ایستاده نقاشی کنید، می‌توانید کاغذ را به دیوار بچسبانید یا بوم و پنل‌های قاب‌دار را با میخ یا پیچ آویزان کنید؛ همچنین می‌توانید روی زمین کار کنید یا بوم را روی میز تکیه دهید. با این حال، داشتن یک سه‌پایه به شما اجازه می‌دهد اثر را راحت‌تر جابه‌جا کنید و در جلسات طولانی نقاشی، کمتر خسته شوید.

برای شروع کار، سه‌پایه‌های رومیزی، تاشو (قابل‌حمل) و طرح A یا مثلثی، گزینه‌های بهتری هستند؛ البته بسته به بودجه و نیازتان می‌توانید سه‌پایه‌های جعبه‌ای یا سه‌پایه‌های طرح H نیز تهیه کنید.

7. وارنیش رنگ اکریلیک

وارنیش در انتهای کار استفاده می‌شود. وارنیشِ اکریلیک، یک لایه‌ی محافظ در برابر گردوغبار، تغییر رنگ و اشعه‌ی فرابنفش (UV) روی سطح اثر ایجاد می‌کند و از آن محافظت می‌نماید. علاوه بر این، می‌تواند جلوه‌ای مات، نیمه‌براق یا براق به اثر ببخشد.

8. اسپری و ظرف آب

بهتر است برای شست‌وشوی قلموها از دو ظرف آب استفاده کنید؛ یک ظرف برای پاک کردن رنگ‌های اضافی و ظرف دیگر برای شست‌وشوی نهایی و تمیزتر کردن قلمو. این کار باعث می‌شود رنگ‌های پالت شما با ذرات کدر شستشوی قلمو مخلوط نشوند.

از آنجایی که رنگ اکریلیک به‌سرعت خشک می‌شود، داشتن یک اسپری آب کوچک نیز بسیار مفید است و جزو کاربردی‌ترین وسایل نقاشی اکریلیک محسوب می‌شود. شما می‌توانید با پاشیدن بسیار ملایم قطرات آب روی پالت، رطوبت مورد نیاز رنگ‌ها را حفظ کنید . این کار باعث می‌شود رنگ‌های روی پالت دیرتر خشک شده و در عین حال، از ایجاد لایه‌های بیش از حد خیس بر روی بوم جلوگیری شود.

9. کاردک‌ پالت

اگرچه کاردک پالت نسب به سایر وسایل نقاشی اکریلیک در اولویت خرید نیست، اما ابزاری بسیار کارآمد برای انجام تکنیک‌های پیشرفته است. کاربرد اصلی کاردک، اجرای تکنیک لایه‌گذاری ضخیم یا ایمپاستو است که به اثر، بافت و حجم می‌دهد. 

یکی دیگر از مزایای کاردک در مقایسه با قلمو، سهولت در نظافت آن است. برخلاف قلموها که تمیز کردن رنگ از میان الیاف آن‌ها زمان‌بر است، کاردک را می‌توان تنها با یک حرکت ساده روی یک تکه پارچه، به‌سرعت تمیز کرد. این ویژگی باعث بالارفتن سرعت عمل شما در حین ترکیب رنگ‌های مختلف روی پالت می‌شود. 

کدام برند رنگ اکریلیک ارزش خرید دارد؟ (معرفی بهترین مارک‌های بازار) 

از برندهای ایرانی باکیفیت و شناخته‌شده می‌توان به وستا، ریپن، باران و پارلا اشاره کرد؛ برندهایی که به‌خاطر کیفیت مطلوب و قیمت مناسب، در میان هنرمندان محبوب هستند. همچنین برندهای سوداکو و هور از جمله برندهای ایرانی نسبتاً خوب با قیمت پایین هستند که برای کارهای تمرینی، دکوراتیو و کار روی سطوح مختلف، گزینه‌ی مناسبی محسوب می‌شوند.

از میان برندهای معتبر خارجی که فرمولاسیون خاص خود را دارند و انتخابی ایده‌آل برای هنرمندان آموزش‌دیده و حرفه‌ای هستند، می‌توان به نام‌های زیر اشاره کرد:

آمستردام، لیکوئیتکس و گلدن

همچنین برندهایی مانند وینزور، پریمو، مایمری، سن‌پترزبورگ و مونت‌مارت کانادا نیز بسیار معروف و پرطرفدار هستند.

بهترین برندهای قلمو در بازار ایران

برندهای خارجی: وینزور، بی.بی ایتالیا (B.B)، گراف و ماریس.

برندهای ایرانی: پارس‌آرت، رهاورد، خرم و آرتمن، گزینه‌هایی بسیار پرطرفدار و باکیفیت برای هنرجویان و هنرمندان محسوب می‌شوند.

برای شروع چه مدیوم و وارنیشی بخریم؟ (معرفی مارک‌های معتبر و کاربردی) 

برندهای کادنس، ریچ، ریپن و ریمانو از جمله محصولات باکیفیت و البته اقتصادی هستند که برای شروع کار، بهترین انتخاب محسوب می‌شوند.

کلام آخر

در مجموع، رنگ اکریلیک، قلمو، بوم نقاشی، سه پایه، پالت، کاردک، مدیوم، وارنیش و ظرف آب از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین وسایل نقاشی با اکریلیک به حساب می‌آیند. اما نکته کلیدی در تهیه این ابزار، توجه به سطح مهارت شما است: 

اگر مبتدی و تازه‌کار هستید، با رنگ‌های سطح دانش‌آموزی اما باکیفیت شروع کنید. رنگ‌های بی‌کیفیت تجربه قشنگی برای شما نمی‌سازند. همچنین در خرید قلمو دقت کنید؛ اهمیت قلمو اگر بیشتر از رنگ نباشد، کمتر از آن نیست. برای شروع می‌توانید از قلموهای باکیفیت برندهای معتبر ایرانی استفاده کنید.

اگر حرفه‌ایِ این کار هستید، به سراغ رنگ‌های آرتیست گرید ( Professional / Artist Grade) بروید که پیگمنت (رنگ‌دانه) غنی‌تری دارند و برای خلق آثار ماندگار و نمایشگاهی بهترین گزینه‌اند.

سوالات متداول

1. آیا می‌توان با رنگ اکریلیک روی کاغذ نقاشی کرد؟ 

از کاغذهای معمولی (تحریر) استفاده نکنید. کاغذهای با گرماژ بالا (حداقل ۳۰۰ گرم) یا کاغذهای مخصوص آبرنگ، به دلیل بافت مستحکم و جذب کنترل‌شده، بهترین گزینه‌ها برای نقاشی با اکریلیک هستند. 

1. بهترین روش برای شستن قلموهای اکریلیک چیست؟

بلافاصله پس از اتمام کار، رنگ اضافه را با دستمال گرفته و با آب ولرم و صابون ملایم بشویید تا رنگی در عمق موها باقی نماند. سپس قلمو را به صورت افقی قرار دهید تا در مجاورت هوا کاملاً خشک شود. 

1. برای شروع نقاشی اکریلیک، حتماً باید ست کامل بخرم یا تک‌رنگ؟

به جای ست‌های بزرگ، تنها ۵ رنگ اصلی (قرمز، زرد، آبی، سفید و مشکی) با کیفیت بالا تهیه کنید.

این کار علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه، مهارت شما را در شناخت و ترکیب رنگ‌ها به شدت تقویت می‌کند.

1. بهترین نوع قلمو برای شروع کار با اکریلیک چیست؟

بهترین انتخاب برای اکریلیک قلمو با الیاف مصنوعی است، زیرا در برابر رنگ اکریلیک و آب مقاوم‌اند.

قلموهای طبیعی خیلی زود در اثر کار با اکریلیک آسیب دیده و دفرمه می‌شوند.

1. چرا رنگ اکریلیک روی برخی سطوح ترک می‌خورد؟

ترک‌خوردن اکریلیک معمولاً ناشی از عدم جذب یا انعطاف‌پذیری سطح است که با زیرسازی (به وسیله جسو که نوعی پرایمر است)، پیوند میان رنگ و سطح تقویت می‌شود.